Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye ateşlemeden girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar bilhassa tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Burada no. 1 tubos nasıl içilir benzeri tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo nasıl içilir gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte damakta beliren tat ne kadar belirgin ise aroma gücü o kadar yüksek sayılır ve bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu o anda yazmak iyi olur, zira bellek çabucak kaybolur. Aynı çubuğu birkaç kez denemek hatayı azaltır çünkü kalabalık yerlerde ince kokular kolayca gözden kaybolur. Yoğunluk tek başına iyilik ölçüsü değildir; sadece şiddeti anlatır. Kısacası ilk tadımda sabırlı olmak hem de kriterleri önceden netleştirmek işin temeli sayılır. Kriter belli olunca her puro aynı cetvelle tartılır böylece notlar birbiriyle destekler. Değerlendirme esnasında telefon kenarda durursa odaklanma güçlenir.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir çubuğun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle değerlendirmek doğru olmaz üstelik baştan acele edip sonuç çıkarmak sık yapılan bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde tat genellikle hafif ve temiz gelir tabii ki bu sıralama her çubukta birebir tekrar etmeyebilir. Romeo julieta no. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer çünkü gerçek karakter genellikle burada gizlidir. Orta bölümde yoğunluk çoğu zaman zirveye yaklaşır ama tonlar koyulaşır ve çoğu zaman ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç yarım olur. Petit churchills tadım notları benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç görülür gerçekten bu yüzden yavaş ilerlemek fayda getirir. Sonlara doğru ısı yükseldiğinden acımsı tonlar baskın olabilir gerçekten ısınan yaprak asıl tadını ancak ortalarda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir not yazmak daha tutarlı değerlendirme verir. Evrelerin geçişi genellikle keskin değildir, bu yüzden yaklaşık olarak üçe bölmek yeterlidir. Geçişleri yakalamak adına nefes sıklığını sabit tutmak önemlidir. Art arda çekmek sıcaklığı artırır ve tadı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü puanlamak kişisel yorumu daha net kılar mutlaka aynı ışık ve sakin bir ortam tercih edilmelidir. Birden beşe uzanan bir ölçek çoğu kişi için işe yarar bu da değerlendirmeleri kişiden kişiye daha tutarlı yapar. 1 belli belirsiz notayı, 5 de damakta baskın duran güçlü notayı anlatır böylece odak bölünmez ve not kalitesi artar. Petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla alt puanlarda yer alır ve sonradan bakıldığında hangi noktayı kastettiğiniz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik neye benzer gibi aynı boydaki bir kutu de tatlı notaları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir aksi halde aynı ürün iki ayrı not alabilir. Notu vermeden önce birkaç çekiş yapmak gerekir öte yandan yarım notlar yazmak fazladan bir karmaşa yaratır. Ölçeği her tadımda değiştirmemek kıyaslamayı mümkün kılar. Ölçeğin orta noktası genellikle tercih edilen değerdir, çünkü ılımlı aromalar çoğunluğu oluşturur. Uçlardaki notlar yalnızca istisnai hâllerde verilmelidir. Bu sayede kayıtlar ayırt edici olur.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çubuğun kalınlığı, dumanın sıcaklığını ve yoğunluğunu doğrudan değiştirir bu nedenle kül hattının düzgün ilerlemesini de izlemek gerekir. İnce bir çubuk hızla ısınır, dolayısıyla keskin notalar çabuk belirir gerçekten ince çubuklarda sıcaklık artışı çok daha çabuktur. İnce çaplı kısa puro gibi ince ve kısa bir çubukta bunu hemen gözlemlersiniz ısınma hızı de tadı doğrudan değiştiren bir unsurdur. Geniş çaplı çubuklarda çekiş daha serin gelir ve aromalar daha geç açılır hem de bu çabukluk tadın okunma süresini daraltır. Regalias de londres nasıl içilir benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir kül oluşumu dengesizse yorum kısmına eklenmelidir. Yavaş yanış tadı daha ayrıntılı yapar ama şiddetini düşürmez aksine geniş gövdede ısı daha uzun bir süreye yayılır. Dolayısıyla kalınlığı not defterine eklemek unutulmamalı. Değişik kalınlıklarda iki ürünü aynı günde denerken önce inceyi sonra geniş çaplıyı içmek mantıklıdır. Böylece güçlü aroma ince olanın tadını gölgelemez. Aradaki ara süresi en az otuz dakika tutulmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki kanaldan algılanır: damaktaki his ile burun boşluğunun duyduğu koku hâlbuki bu iki kanal karşılıklı besler ama eş anlamlı değildir. Gücü doğru ölçmek için bu iki kanalı ayrı kaydetmek gerekir bu ayrım ilk bakışta önemsiz görünse de sonuçları epey etkiler. Nefesi ağızdan verirken burun yoluyla yavaşça bırakmak burun geçişi yöntemidir örneğin hafif bir soluk kokuyu daha zengin gösterir. Robusto formunda puro benzeri kremsi bir robusto bu denemede koku tarafını net verir üstelik nezle halindeyken yapılan değerlendirmeler güvenilir olmaz. Yirmi dakikalık ince puro gibi ince bir çubuk ise fındıksı tonu daha hızlı geçirir sert bir çekiş ise ince tonları örter. Güç dilde düşük fakat burunda belirgin çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir öğünden hemen sonra algı azalır. Bu iki izlenimi yan yana koymak öğretici olur; İki puanı ayrı yazmak kafa karışıklığını giderir. Yeni başlayan tadımcılar için önce burundan gelen notalara bakmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça damak kısmı de ayrıntı göstermeye başlar. Farklı aromaları adlandırmayı denemek hafızayı keskinleştirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Ağız doyduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan düşük algılanır ayrıca öğün arasında deneme yapıyorsanız bu ayrıntı iyice önem kazanır. Bu yüzden her çubuktan sonra ılık bir yudum su içmek yararlı olur bu küçük özen aroma gücünün gerçek yüzünü okunmasını mümkün kılar. Wide churchills neye benzer gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su daha uygundur çünkü doymuş bir ağız en güçlü aromayı dahi soluk gösterir. Sade kahve kavrulmuş notalarını öne çıkarır, şekerli içecek ise notaları bastırır ayrıca buzlu sıvılar dili uyuşturur ve aroma hissini azaltır. Puritos serisi neye benzer benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün notası suyla daha net görünür bu yüzden hazırlık aşaması atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her tadımda aynı seçmek karşılaştırmayı korur nitekim tatlı içecekten sonra keskin tonlar gerçekte olduğundan güçlü görünür. Yemekten hemen sonra değerlendirme yapmak doğru olmaz. Kahve ve su dışında sade çay da kullanılabilir; önemli olan seçimin şekersiz olmasıdır. Damak temizlendikten sonra birkaç dakika beklemek iyi sonuç verir. Hızlıca girişilen tadım sıklıkla hatalı sonuçlanır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk ölçüsünde içim hızlı olduğundan aroma değişimi daha dar bir aralıkta yaşanır ayrıca ilk izlenim bu boylarda hızla kaybolabilir. Bu yüzden ilk çekişler ve son çekişler arasındaki oynamayı yakalamak daha zordur bu sebeple küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne göre daha dikkatli incelenmelidir. 20 club sigarillo aroma profili gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır böylece aroma gücünü izlemeyi kolaylaştırır çünkü her nefesin payı daha fazladır. Teneke kutulu mini sigarillo gibi mini ölçü ise sedir notasını çabucak ortaya koyup biter zira değişim uzun süre değil saniyeler içinde olup biter. Mini ölçülerde iki adet tadmak tek denemeden daha sağlam sonuç sunar bu sebeple düzenli ve eşit aralıklı nefes önerilir. Kutu aroması başlangıçtaki ilk izlenimi belirler bu nedenle yazmayı çubuk yanarken değil hemen bitince yapmak kolaylık sağlar. Bunu ayrı kaydetmek iyidir. Ölçü küçüldükçe tat katmanı daralır, ama yoğunluk algısı korunabilir. Bu nedenle küçük çubuk değerlendirmelerini puro notlarıyla doğrudan karşılaştırmamak gerekir. Ayrı sayfa kullanmak yararlıdır.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Bir defalık bir tadım yoğunluk hakkında güvenilir bir fikir sunmaz yani her tadım önceki denemenin üzerine inşa edilir. Günün yorgunluğu, ortam ve zaman algıyı değiştirir bu alışkanlık üç dört tadımdan ardından gözle görülür katkı sağlar. Bu yüzden basit bir not defteri açmak işe yarar yoksa aynı notalar defalarca yeniden keşfedilir. 20 aniversario tadım notları gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında kakao tonu değişiyor mu anlaşılır ayrıca aynı çubuğa dönüp bakmak gelişimi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar oynadığını ortaya koyar bu durum boşa emeğe neden olur. Tarih, puro ismi ve not tabloya yazılmalı nitekim en eski kayıtlar ileride okunduğunda ilginç sapmalar barındırır. Puanlar arasında iki puandan çok fark çıkıyorsa şartlar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçütünüz oturur. Kayıtta kısa ifadeler uzun anlatımlardan daha işlevseldir. Mesela ikinci evre belirgin sedir tonu gibi bir not yeterli sayılır. İleride bakıldığında net kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Gövde, içimin damaktaki dokusunu tarif eder; aroma gücü de tatların şiddetidir çünkü bu iki ölçüt aynı doğrultuda ilerleme etmek mecburiyetinde olmaz. Bu iki kavram sıklıkla birbirinin yerine anılır, hâlbuki ayrı değerlendirilir bu ikisini ayırmak nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe aroma profili gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sütlü kahve tonunu net verebilir mesela sert bir duman sönük bir aromayla gelebilir. La cabaña benzeri dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla sedir notasını güçlü tutar üstelik ağır bir içim aromasız da olabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir puro yüksek aroma sunabilir aksi durum de mümkündür. Farkı görmek için iki ayrı not yazmak işe yarar bu nedenle tek kelimeyle güçlü yazmak yerine ayrı ayrı yorumlamak iyidir. Dolgunluğa bakarak aroma gücünü tahmin etmek yanıltır. Aynı dolgunlukta iki ürün arasında aroma ayrımı aramak ince bir iştir. Bu yeteneğin gelişmesi sabır ve tekrarlı not tutmayı gerektirir. Nihayetinde en güvenilir kriter kendi damak zevkiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Ortam, yoğunluk algısını en az çubuğun kendisi kadar etkiler demek ki en iyi tadım koşulları sabitlemekle başlar. Nemi düşük bir havada çubuk hızlı yanar ve keskin tonlar abartılır bu sebeple ortam şartlarını de deftere geçirmek akıllıca olur. Aşırı nemli havada ise duman ağırlaşır ve aroma silikleşir sıcaklık de tütünün yanma hızını değiştiren başka bir değişkendir. Ahşap kutulu tok puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun koruduğu durumu dikkate almak gerekir yoksa farklı günlerde ortaya çıkan puan farkı çubuktan sanılabilir. Magnífico onlu kutu yoğunluğu nasıl gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa fark daha doğru görülür tadım anı seçerken bunu unutmayın. Havalandırma ortamdaki kokuları dağıtır, yoğun koku de koku duyusunu bozar oysa asıl etken sıklıkla odadaki nem ya da koku olur. Tadımı her seferinde aynı odada yapmak en güvenilir yöntemdir. Havasız bir odada koku yoğunlaşırsa sonraki çubuğun tadı hatalı algılanabilir. Pencere açıklığı sağlamak genellikle işe yarar. Rüzgar çok sertse kül düzeni bozulur.